Mindfulness

Het Engelse woord ‘Mindfulness’ betekent letterlijk: opmerkzaamheid, oplettendheid, zorgvuldigheid.  Het begrip ‘Mindfulness’ komt uit de boeddhistische aandachtsmeditaties. Het heeft de betekenis van het bewust richten van de aandacht  op gedachten en gevoelens die  op dit moment ervaren worden  zonder hierover te oordelen. Mindfulness kan systematisch worden getraind. In een mindfulnesstraining leer je hoe je met aandacht en zonder oordeel in het huidige moment kunt leven. Je leert je eigen reacties te accepteren en je ontwikkelt een vriendelijke grondhouding ten opzichte van jezelf. Hierdoor ben je in staat afstand te nemen van automatische reacties, die het welzijn in de weg kunnen staan.
Mindfulness is een eenvoudige opgave. Toch blijkt dat wij vaak niet opmerkzaam zijn voor wat er in ons leeft precies op dit moment. Het grootste deel van de tijd zijn we bezig met het verleden, de toekomst of met dagdromen; we zijn niet ‘echt’ in ons leven – in het nu - aanwezig. Steeds opnieuw dringen gedachten ons bewustzijn binnen; meestal ongewild en onopgemerkt. We handelen dan vanuit ingesleten patronen waarvan we ons niet (meer) bewust zijn. Ook als deze patronen ons geen goed meer doen.

Niet oordelen

Misschien wel het moeilijkste onderdeel van Mindfulness; iets waarnemen zonder er direct een oordeel aan te verbinden. We vinden iets prettig of vervelend, goed of fout, mooi of lelijk. In een flits hebben we ons oordeel klaar zonder ons ervan bewust te zijn. Vanuit dat oordeel zien we alleen nog datgene wat het oordeel versterkt. We hebben een gekleurde bril op –een filter -  waardoor onze heldere blik wordt vertroebeld. Niet oordelen over wat je ervaart, schept rust en ruimte waardoor je open staat voor nieuwe indrukken. Er ontstaat weer ruimte om bijvoorbeeld te genieten van kleine dingen, ondanks het feit dat er grote problemen zijn

Acceptatie

Je persoonlijke ervaring ongecensureerd toelaten is spannend. Wij hebben geleerd dat bepaalde ervaringen ongewenste gevoelens of gedachten kunnen oproepen en dat willen we niet. Hiervoor hebben we een heel repertoire aan mechanismen ontwikkeld en denken ons zo te kunnen beschermen tegen de moeilijke dingen in ons leven. Veel van onze energie gaat verloren door moeilijkheden te ontkennen of ze proberen te vermijden. Echter juist door te accepteren wat (er) is en aandacht aan die moeilijkheden te schenken ontstaat ruimte, rust en afstand waardoor je vrijer en creatiever aan een oplossing kunt werken.
Niet oordelen vergemakkelijkt acceptatie.
De oorsprong van Mindfulness ligt in het boeddhisme, maar de training hiervan staat los van welke geloofsovertuiging dan ook. In de jaren zeventig introduceerde de Amerikaanse wetenschapper Jon Kabat-Zinn Mindfulness in de gezondheidszorg voor mensen met chronische lichamelijke ziekten en psychische klachten. Inmiddels hebben de trainingen een brede toepassing en ingang gevonden en zijn ze bestemd  voor een ieder die zich wil oefenen in opmerkzaamheid.

Mindfulness Based Stress Reduction (MBSR)

MBSR of Stressreductie door Aandachttraining is in 1979 ontwikkeld door Jon Kabat-Zinn aan de University of Massachusetts Medical School in Worcester (VS). MBSR is een 8-weken -programma voor mensen met lichamelijke en/of  psychische klachten. Hierbij kan gedacht worden aan: stressgerelateerde klachten, chronische pijn of een chronische aandoening.
Het kernelement van MBSR is Mindfulness. Wekelijks wordt er een les  gegeven van 2 uur, waarnaast thuis dagelijks het trainen van Mindfulness wordt beoefend.  MBSR wordt nu in meer dan 250 ziekenhuizen en gezondheidscentra in de Verenigde Staten aangeboden. In Europa groeit de interesse voor MBSR; het wint  als behandelmethode snel terrein. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat bij deelnemers aan MBSR lichamelijke en psychologische klachten significant afnemen. Deelnemers leren effectiever omgaan met stresssituaties, kunnen zich beter ontspannen en ervaren een hogere kwaliteit van leven.  Steeds meer zorgverzekeraars vergoeden (een deel van) de MBSR.

Mindfulness binnen het Centrum voor Bewegen en Bewustzijn te Baarn

Naast dat er Mindfulnesstrainingen in Baarn worden gegeven door Barbara Doeleman-van Veldhoven, wordt mindfulness door de diverse therapeuten geïntegreerd in de behandeling oefentherapie bij klachten waarbij de psyche en/of stress een rol speelt.